İngiltere’de gıda güvenliği yetkilileri, halkı uyarıyor: Domates kaynaklı ölümcül salmonella salgını ülke genelinde hızla yayılıyor. Şu ana kadar 100’den fazla kişi hastalandı, en az 14 kişi hastanelik oldu.
Hangi domates? Hangi market? Nereden geldiği belli değil.
Yetkililer, kontamine olmuş domateslerin tüketiciler tarafından dikkatle incelenmesini ve hijyen kurallarına harfiyen uyulmasını istiyor. Çünkü bu salgın, yalnızca bir bölgeyi değil, Birleşik Krallık’ın dört bir yanını sarmış durumda.
Kaynağı belli, etkisi ölümcül!
Laboratuvar testleri, bu vakaların tamamının nadir görülen iki salmonella türünden kaynaklandığını ortaya koydu: Salmonella Blockley ve Salmonella Strathcona.
Özellikle Blockley türü, normalde sadece Doğu Asya ve ABD’de görülürken, Avrupa’da son derece nadir rastlanıyor. Bu nedenle İngiltere’deki ani artış, uzmanlarca “alarm zilleri çalıyor” şeklinde değerlendiriliyor.
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA), 2025’in ilk 3 ayında enfeksiyon oranlarının son iki yıla kıyasla keskin şekilde arttığını açıkladı.
Verilere göre sadece S. Blockley vakası 81’e ulaştı. Tamamı domates kaynaklı.
Ayrıca, Strathcona tipi salmonella da 24 kişide daha görüldü.
Peki ama nasıl oluyor?
Uzmanlar, domatesin yumuşak ve gözenekli yapısı nedeniyle bakterilere açık bir kapı sunduğunu, özellikle çiğ tüketildiğinde tehlikenin daha da büyüdüğünü vurguluyor.
SALMONELLA NEDİR? BELİRTİLERİ NELERDİR?
Karnınız ağrıyor, ateşiniz var ve ishal mi oldunuz?
Dikkat! Bu bir gıda zehirlenmesi değil, salmonella olabilir.
En sık görülen belirtiler:
- Şiddetli ishal (bazen kanlı veya mukuslu)
- Karın ağrısı ve kramplar
- Yüksek ateş
- Mide bulantısı ve kusma
- Titreme ve baş ağrısı
- Halsizlik
- Nadir de olsa dışkıda kan
Semptomlar genellikle enfeksiyondan 12 ila 72 saat sonra başlıyor ve 4 ila 7 gün arasında sürebiliyor.
Kimler risk altında?
- Bebekler
- Küçük çocuklar
- Yaşlılar
- Hamileler
- Bağışıklık sistemi zayıf bireyler
TEDAVİ VAR MI? NE YAPMALI?
İyi haber: Çoğu kişi tedavisiz iyileşiyor.
Kötü haber: Ağır vakalarda ölüm riski var.
Yapılması gerekenler:
- Bol sıvı tüketin (özellikle su, tuz-şeker karışımı oral rehidrasyon çözümleri veya et suyu gibi sıvılar).
- Hafif yemeklerle beslenin, mideyi zorlamayın.
- İlaç kullanmadan önce doktora danışın.
- Ağır vakalarda, antibiyotik veya hastane tedavisi gerekebilir.
Doktora başvurmanız gereken durumlar:
- Kanlı ishal
- Yüksek ve düşmeyen ateş
- Sürekli kusma ve sıvı tutamama
- Baş dönmesi ve idrar azalması gibi susuzluk belirtileri
KORUNMA YOLLARI
- Domates gibi çiğ tüketilen ürünleri iyice yıkayın.
- Et, tavuk, balık gibi ürünleri tam pişirin.
- Çiğ ve pişmiş gıdaları aynı kesme tahtasında hazırlamayın.
- Ellerinizi tuvaletten sonra, çiğ et veya sebze dokunduktan sonra mutlaka yıkayın.
- Seyahatlerde temiz su kullanın, buzlardan uzak durun.
- Aşı: Salmonella’nın ciddi türlerinden biri olan tifoya karşı aşı mevcut. Riskli bölgelere seyahat edecekseniz öneriliyor.
GIDA ZEHİRLENMESİ Mİ, SALMONELLA MI?
Ayırt etmek zor ama ipuçları şunlar:
- Gıda zehirlenmesi genelde 1 hafta içinde geçer.
- Salmonella’da belirtiler daha ağır, daha uzun sürebilir.
- Gıda zehirlenmesi de mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı, ateş ve genel yorgunlukla seyreder.
Kendinizi tedavi edebilirsiniz ancak şu durumlarda mutlaka doktora başvurun:
- Yüksek ateş
- Kanlı dışkı
- Şiddetli halsizlik
- Gıda ya da sıvı tüketememe
