İngiltere ‘niteliksiz’ göçmenlere kapılarını kapatıyor!
Muhafazakâr hükümetin yapmayı planladığı yasal düzenlemeyle Britanya bundan sonra İngilizce bilen, vasıflı ve yüksek maaşlı göçmenleri kabul edecek; dil bilmeyen, vasıfsız ve düşük ücretli göçmenlere ise kapılar kapanıyor. Düzenlemenin 31 Aralık 2020’de sona erecek olan Ankara Anlaşması’nı da olumsuz yönde etkilenmesi bekleniyor.
Geçtiğimiz yılın Aralık ayında Brexit’in gölgesinde gerçekleştirilen genel seçimlerde Muhafazakâr Parti’nin en önemli taahhütlerinden biri de yıldan yıla Britanya’ya gelen göçmenlerin sayısını düşürmek, göçmenlerin alımında Avustralya ve Kanada’da uygulananlara benzer bir puanlama sistemi getirmekti.
Muhafazakârlar hükümetin yapmayı planladığı düzenlemelerin ayrıntıları ortaya çıktı. Buna göre, İngiltere bundan sonra İngilizce bilen, vasıflı ve yüksek maaşlı göçmenleri kabul edecek; dil bilmeyen, vasıfsız ve düşük ücretli göçmenlere ise kapılarını kapatacak. Düzenleme ile 31 Aralık 2020’de sona erecek olan Ankara Anlaşması’nın da olumsuz yönde etkilenmesi bekleniyor.
PUANLAMA SİSTEMİ SEÇİMLERDE DE GÜNDEMDEYDİ
Brexit referandumunun en önemli argümanlarından biri “göçmenler”di. Brexit’in gölgesinde geçen Aralık 2019 genel seçimlerinde de göçmenler seçim konuşmalarında önemli bir yer tuttu. Boris Johnson liderliğindeki Muhafazakâr Parti’nin seçim vaatlerinden biri Britanya’ya her yıl giriş yapan göçmenlerin sayısını düşürmek ve bundan sonra göçmen alımında puanlama sistemi getirmekti.
Doç.Dr. Tuncay Bilecen
İşte bu sistemin ayrıntıları ortaya çıkmaya başladı. Plana göre, İngiltere, özellikle hizmet sektöründe çalışan vasıfsız işçilere artık kapılarını kapatıyor. Avustralya tarzı puan sistemini uygulamaya sokmayı planlayan hükümet bundan sonra dil bilen, vasıflı ve yüksek ücret alan göçmenlere kapıyı açacak.
PUANLAMA SİSTEMİ NASIL OLACAK?
Düzenlemeye göre göçmenlerin vasıf, eğitim ve dil durumları puanlanacak ve İngiltere’de çalışmaları için asgari puan şartı aranacak. Bir göçmenin İngiltere’de çalışabilmesi için 70 puana ulaşması istenecek.
Buna göre, bir göçmenin sponsor onaylı bir iş teklifi alması 20 puan, bu onaylı işteki becerilere sahip olması 20 puan, ve dil yeterliliğini ispatlaması da 10 puan getirecek. Vize başvurusunda bulunan göçmen böylece zorunlu olması öngörülen 50 puana sahip olacak. Ardından vize başvurusunda bulunanın maaşıyla ilgili puanı hesaplanacak.
Göç Danışma Komitesi’nin (MAC) tavsiyesiyle hükümet İngiltere’ye gelmek isteyen vasıflı işçilerin maaş eşiğini yıllık 25.600 sterlin olarak belirlemeyi öngörüyor. Bir başka deyişle, yıllık bu geliri elde edene 20 puan daha eklenecek. Ancak burada da eğitimle ilgili ve NHS gibi kritik mesleklerle ilgili istisnalar olabilecek, örneğin doktora yapan birisi 20.480 sterlinlik yıllık kazançla da vizeye başvurabilecek.
AB VATANDAŞLARI DA OLUMSUZ ETKİLENECEK
Hükümet, AB ülkeleri ile İngiltere arasındaki serbest dolaşım çerçevesinde İngiltere’de kalmaya devam eden düşük vasıflı işçiler için bir düzenleme getirmiyor. Bunun yerine İngiltere’de kalmak için başvuran 3.2 milyon kişiden İngiltere’nin göç sistemine güvenmeleri ve iş piyasasına uyum sağlamaları isteniyor. Bu uygulamanın İngiltere ve Avrupa ülkeleri arasında serbestçe dolaşmaya alışkın olan AB göçmenlerinin işine yaramayacağı aşikâr. AB’den gelen göçmenler yine vizesiz altı ay boyunca ziyaretçi olarak gelebilecekler, ancak 70 puanı toplayamadıkları takdirde çalışamayacaklar. Bu da özellikle ucuz işgücü çalıştıran hizmet sektörünün göçmenlerin yüzüne kapandığı anlamına geliyor. İşçi Partisi ve Liberal Demokratlar bu plana şiddetle karşı çıkıyorlar, sağlık çalışanlarını temsil eden Unison, planın bu haliyle sağlık alanında mutlak bir felaket getireceğini söylüyor.
Yeni plana göre, tüm göçmenler, tıpkı Ankara Anlaşmalılarda olduğu gibi beş yılın sonunda gelirle ilgili yardımlara başvurma hakkına sahip olabilecekler. Şu anda, Birleşik Krallık’taki AB vatandaşları, “ekonomik olarak aktif” olmaları durumunda gelirle ilgili bu yardımları talep edebiliyorlardı.
ANKARA ANLAŞMASI’NI ETKİLEYECEK Mİ?
Bilindiği gibi Brexit’in ardından Ankara Anlaşması vizesine son başvuru tarihi 31 Aralık 2020 olarak belirlendi. Home Office yaptığı açıklamada, hali hazırda anlaşmaya başvuranların haklarının korunacağını, ardından da bir taahhüt vermeksizin anlaşmayı devam ettirme niyetinde olduğunu ortaya koydu.
Bu düzenlemenin Ankara Anlaşması’nı nasıl etkileyeceğini söylemek için henüz erken, ancak anlaşma içindeki bir takım düzenlemelerin 2020 yılından sonra revize edilecek olan Ankara Anlaşması’nı olumsuz yönde etkileyeceği söylenebilir. Örneğin Ankara Anlaşması’nın başvurularının çoğu “self employed” olarak yapılıyor, ancak düzenleme bu yönüyle bu uygulamayı kaldırıyor. Yani bu düzenlemeden sonra sponsorsuz İngiltere’de çalışmak mümkün olmayacak. Aynı şekilde Ankara Anlaşması başvurularında yıllık bir maaş kriteri, vasıf ve dil yeterliliği kriterleri de bulunmuyor. Dolayısıyla, bu yasa yürürlüğe girerse Ankara Anlaşması revize edildiğinde veya kaldırıldığında bundan sonra Türkiye’den İngiltere’ye yalnızca nitelikli işgücü gelebilecek.
Doç.Dr. Tuncay Bilecen
